Tamme kastanje

In een oogopslag

Over deze houtsoort

Tamme kastanje, botanisch Castanea sativa, is een loofboomsoort die van nature voorkomt in Zuid-Europa en het Middellandse Zeegebied, maar ook in delen van West-Europa, waaronder Nederland, als laan- en parkboom is aangeplant. De boom staat vooral bekend om zijn eetbare kastanjes, maar het hout heeft een eigen, gewaardeerde reputatie die qua eigenschappen dicht bij eiken ligt.

Het hout heeft een geelbruine kleur die sterk op eiken lijkt, maar mist de brede, decoratieve mergstralen ('spiegels') die eikenhout bij radiaal zagen zo herkenbaar maken — een belangrijk visueel onderscheid tussen de twee soorten. De nerf is recht en relatief grof. Met een soortelijk gewicht van circa 570 kg/m³ is tamme kastanje aanzienlijk lichter dan eiken (dat rond 720 kg/m³ zit), terwijl de Janka-hardheid van ongeveer 4300 N eveneens lager ligt.

Wat tamme kastanje wél met eiken deelt, is de natuurlijke duurzaamheid: dankzij een hoog tanninegehalte valt het kernhout in EN 350-klasse 2, vergelijkbaar met eikenhout. Dit maakt tamme kastanje geschikt voor buitentoepassingen zonder chemische verduurzaming, tegen een lager gewicht dan eiken — een combinatie die het hout aantrekkelijk maakt voor toepassingen waar gewicht een rol speelt.

In Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk is tamme kastanje van oudsher hét materiaal voor 'chestnut paling fencing': gespleten kastanjehouten latten die met draad tot rolhekwerk worden verbonden, veel gebruikt voor tuin- en perceelafscheidingen. De boom leent zich bovendien uitstekend voor hakhoutbeheer (coppicing), waarbij de stam periodiek wordt afgezet en opnieuw uitloopt — een traditionele, duurzame oogstmethode die al eeuwen in Franse en Engelse kastanjebossen wordt toegepast en een gestage aanvoer van rechte, splijtbare stammen oplevert.

Naast tuinhekwerk wordt tamme kastanje toegepast in meubels, gevelbekleding en, net als eiken, in de vatenbouw — Franse kastanjehouten wijnvaten worden als alternatief voor eikenhouten vaten gebruikt, met een net iets ander effect op smaak en rijping.

In de verwerking is tamme kastanje door het lagere gewicht en de gelijkmatiger structuur iets gemakkelijker te bewerken dan eiken, al vraagt ook dit hout, net als eiken, om RVS bevestigingsmateriaal vanwege het tanninegehalte.

Qua prijs zit tamme kastanje doorgaans iets onder eiken. FSC/PEFC-certificering is beschikbaar vanuit de Zuid-Europese bosbouw, waar hakhoutbeheer van kastanjebossen als een vorm van duurzaam, hernieuwbaar bosbeheer geldt.

Samengevat is tamme kastanje een lichter, van nature duurzaam alternatief voor eiken dat zijn sterkste reputatie heeft opgebouwd in het traditionele Franse en Engelse tuinhekwerk, en dat dankzij hakhoutbeheer op een bijzonder duurzame manier geoogst kan worden. Voor wie op zoek is naar een van nature duurzame houtsoort zonder het gewicht en de kosten van eiken, is tamme kastanje dan ook een van de meest voor de hand liggende alternatieven binnen de Europese houthandel.

Alternatieven en vergelijkbare soorten

• Zomereik
• Plataan