Sitka Spar

In een oogopslag

Over deze houtsoort

Sitka Spar, botanisch Picea sitchensis en internationaal bekend als Sitka spruce, is een naaldboomsoort die van nature langs de Pacifische kust van Noord-Amerika groeit, van Alaska tot Noord-Californië. De soort wordt daarnaast op grote schaal aangeplant in het Verenigd Koninkrijk en Ierland, waar het vochtige zeeklimaat bijzonder gunstig is voor de groei.

Het hout heeft een lichtgele tot witte kleur en een zeer fijne, rechte nerfstructuur. Met een soortelijk gewicht van slechts circa 430 kg/m³ is Sitka spar opvallend licht, terwijl de Janka-hardheid van ongeveer 2300 N aangeeft dat het hout desondanks een redelijke stevigheid behoudt — precies de combinatie die deze soort uniek maakt: de hoogste sterkte/gewichtsverhouding van alle naaldhoutsoorten.

Deze eigenschap heeft Sitka spar een bijzondere plek in de geschiedenis van de luchtvaart gegeven. In de begindagen van de vliegtuigbouw, van de Eerste Wereldoorlog tot in de jaren veertig, was Sitka spar het voorkeursmateriaal voor vliegtuigframes en -vleugels, omdat het de benodigde sterkte leverde bij een minimaal gewicht. De beroemde 'Spruce Goose' van Howard Hughes — destijds het grootste vliegtuig ter wereld — dankt zijn bijnaam aan het overvloedige gebruik van (overigens grotendeels berkenfineer in combinatie met) sparhout in de constructie.

De natuurlijke duurzaamheid van Sitka spar is laag (EN 350-klasse 4), waardoor het hout uitsluitend voor droge binnentoepassingen wordt gebruikt tenzij het geïmpregneerd wordt. In de verwerking is het goed te bewerken: zagen, schaven en frezen gaan gemakkelijk, met weinig gereedschapsslijtage.

Naast de historische luchtvaarttoepassing is Sitka spar tegenwoordig vooral bekend als klankhout: net als zilverspar wordt het veel gebruikt voor klankborden van akoestische gitaren, piano's en andere snaarinstrumenten, dankzij de fijne, regelmatige nerf en de gunstige resonantie-eigenschappen bij een minimaal gewicht. In het Verenigd Koninkrijk en Ierland is Sitka spar bovendien een belangrijke bron van regulier constructiehout, dankzij de grootschalige aanplant als productiebos.

Qua prijs is regulier Sitka spar betaalbaar tot middenklasse, terwijl instrumentenbouwkwaliteit — kwastvrij en zeer regelmatig gegroeid — aanzienlijk prijziger is. FSC-certificering is breed beschikbaar vanuit zowel de Noord-Amerikaanse als de Britse/Ierse bosbouw.

Samengevat is Sitka spar een licht, sterk naaldhout met een boeiende geschiedenis in de vliegtuigbouw en een blijvende reputatie als een van de beste klankhouten ter wereld. Gitaarbouwers spreken bij de beste kwaliteit sitka spar vaak over een 'open' klank met veel boventonen, een eigenschap die het instrument al vanaf het eerste gebruik een volwassen, rijke resonantie geeft in plaats van pas na jarenlang inspelen. Deze eigenschap, gecombineerd met de wereldwijde erkenning van de soort in de klassieke instrumentenbouw, verklaart waarom sitka spar ondanks de opkomst van alternatieve klankhoutsoorten nog altijd de meest gebruikte keuze is voor bovenbladen van westerse akoestische gitaren.

Alternatieven en vergelijkbare soorten

• Zilverspar
• Western Hemlock