Paulownia

In een oogopslag

Over deze houtsoort

Paulownia, ook wel de keizersboom genoemd, is een houtsoort die van oorsprong uit China komt maar tegenwoordig ook op plantages in onder meer Spanje en Portugal wordt geteeld. De boom staat bekend als een van de snelst groeiende bomen ter wereld: binnen acht tot tien jaar is paulownia al oogstbaar, een groeisnelheid die de meeste andere houtsoorten met afstand overtreft.

Het hout heeft een lichtgele tot bijna witte kleur en een grove maar opvallend lichte en zachte structuur. Paulownia is een van de lichtste houtsoorten die commercieel verkrijgbaar zijn: met een soortelijk gewicht van slechts circa 280 kg/m³ en een Janka-hardheid van rond 1600 N is het aanzienlijk lichter dan zelfs de meeste naaldhoutsoorten, terwijl het toch een relatief stevige structuur behoudt in verhouding tot zijn gewicht.

Deze uitzonderlijke lichtheid, gecombineerd met een goede sterkte-gewichtsverhouding, maakt paulownia bijzonder geschikt voor toepassingen waar gewicht een doorslaggevende factor is. In de watersport wordt paulownia veel gebruikt voor surfboards en soortgelijk materiaal, waar het lichte gewicht direct bijdraagt aan de drijfkracht en het gebruiksgemak van het product. Ook voor lichtgewicht meubels, waar het hout gemakkelijk te verplaatsen moet zijn, en voor isolatiepanelen wordt paulownia toegepast, evenals voor kistjes, modelbouw en andere toepassingen waar een minimaal gewicht doorslaggevend is.

In de verwerking is paulownia goed te bewerken: zagen, schaven en frezen gaan gemakkelijk vanwege de zachte structuur, al vraagt diezelfde zachtheid om enige voorzichtigheid — het hout is gevoelig voor deuken en beschadiging bij ruw gebruik. De natuurlijke duurzaamheid is matig (EN 350-klasse 3-4), voldoende voor de meeste binnentoepassingen maar niet zonder meer geschikt voor onbeschermd buitengebruik.

Voor buitentoepassingen is een beschermende afwerklaag noodzakelijk, en direct grondcontact moet worden vermeden. Binnenshuis kan paulownia onbehandeld blijven of met een lichte olie- of lakafwerking worden voorzien, die de lichte, natuurlijke kleur van het hout goed laat uitkomen.

De combinatie van extreem snelle groei en een gunstige CO2-opname tijdens de groeifase maakt paulownia tot een aantrekkelijke, snel hernieuwbare houtsoort vanuit milieuoogpunt. De boom wordt in toenemende mate specifiek aangeplant voor houtproductie op voormalige landbouwgrond in Zuid-Europa, wat bijdraagt aan herbebossing zonder druk op bestaand bos. FSC-certificering is voor paulownia nog niet overal gestandaardiseerd, maar de plantage-oorsprong en korte omlooptijd zorgen sowieso voor een relatief lage milieudruk per kubieke meter geoogst hout.

Samengevat is paulownia een uitzonderlijk licht, snel hernieuwbaar hout dat zijn niche heeft gevonden in toepassingen waar gewicht zwaarder weegt dan hardheid of buitenduurzaamheid, zoals lichtgewicht meubels en watersportmateriaal.

Alternatieven en vergelijkbare soorten

• Gestrand bamboe