Hardboard

In een oogopslag

Over dit plaatmateriaal

Hardboard, in Nederland ook wel bekend onder de merknaam Masonite, is een dunne, dichte houtvezelplaat die via een nat productieproces wordt vervaardigd: houtvezels worden met water tot een pulp verwerkt en vervolgens onder hoge druk en temperatuur tot een plaat geperst, zonder dat daarbij een aparte lijmlaag nodig is — de natuurlijke lignine in de houtvezels fungeert bij dit proces als bindmiddel.

Kenmerkend voor hardboard is het verschil tussen de twee zijden van de plaat: één zijde is glad en dicht, terwijl de andere zijde een zichtbare, licht ruwe structuur heeft die tijdens het persen tegen een gaasdoek is gevormd (vandaar de Engelse term 'screen-back hardboard'). Met een soortelijk gewicht van circa 850 kg/m³ is hardboard vergelijkbaar dicht als HDF, maar wordt het doorgaans in nog dunnere platen geproduceerd, vanaf circa 3 millimeter.

De verwerking van hardboard is eenvoudig: de dunne, stijve plaat laat zich gemakkelijk zagen, ponsen en buigen (bij vochtig maken zelfs licht vormen), wat het geschikt maakt voor toepassingen waar een lichte kromming gewenst is, zoals gebogen meubelonderdelen. Hardboard neemt verf goed op, met name aan de gladde zijde, en wordt vaak wit gegrond geleverd voor toepassingen waar direct geschilderd moet worden.

Een bekende specifieke toepassing van hardboard is pegboard (perforated hardboard): platen voorzien van een regelmatig patroon van gaten, gebruikt als ophangsysteem voor gereedschap in werkplaatsen en garages. Daarnaast wordt hardboard veel gebruikt als lade-onderkant en achterwand van kasten, als onderlaag in de verpakkingsindustrie, en als tijdelijke bouwbescherming voor vloeren tijdens verbouwingen.

De natuurlijke duurzaamheid en vochtbestendigheid van standaard hardboard zijn beperkt, vergelijkbaar met MDF; voor buitentoepassingen of vochtige ruimtes bestaan specifieke, geolied of geïmpregneerde hardboard-varianten die een verbeterde weerstand tegen vocht bieden, al blijft ook dan een aanvullende afwerking aan te raden bij langdurige blootstelling.

Qua prijs is hardboard een van de goedkoopste dunne plaatmaterialen, wat samen met de brede beschikbaarheid en het gemak van verwerking verklaart waarom het al decennialang een vast onderdeel is van zowel de professionele meubel- en verpakkingsindustrie als de doe-het-zelfmarkt. FSC- en PEFC-gecertificeerde hardboard is beschikbaar, en het productieproces zonder synthetische lijmtoevoeging maakt hardboard bovendien relatief eenvoudig te recyclen.

Samengevat is hardboard een dun, stijf en betaalbaar plaatmateriaal met een karakteristieke tweezijdige structuur, van pegboard tot lade-onderkant, dat zijn nut al vele decennia bewijst in zowel industriële als huishoudelijke toepassingen.

Voor doe-het-zelvers die pegboard willen ophangen, is het belangrijk om voldoende afstand tussen plaat en muur aan te houden met afstandhouders, zodat de haken achter de gaten voldoende ruimte hebben om gereedschap goed vast te klikken; dit detail wordt bij zelfbouw regelmatig over het hoofd gezien en beïnvloedt direct het praktische gebruiksgemak van het systeem.

Alternatieven en vergelijkbare soorten

• HDF
• MDF standaard